Skąd pomysł na zmianę?
Zgodnie z PPWR producenci udostępniający opakowania lub produkty w opakowaniach w innych państwach członkowskich podlegają obowiązkom EPR. W określonych przypadkach oznacza to również konieczność ustanowienia autoryzowanego przedstawicielaw państwie, w którym producent nie ma siedziby. Przepisy PPWR nie przewidują przy tym generalnego progu ilościowego zwalniającego przedsiębiorcę z tego obowiązku.
Problem dotyczy szczególnie małych firm prowadzących sprzedaż transgraniczną. Nawet sprzedaż niewielkich ilości produktów do kilku państw UE może wiązać się z dodatkowymi obowiązkami administracyjnymi i kosztami.
Dlatego Komisja Europejska zaproponowała w ramach pakietu Environmental Omnibus VIII czasowe zawieszenie obowiązku ustanawiania przedstawiciela dla producentów z siedzibą w UE prowadzących sprzedaż transgraniczną. Pierwotna propozycja Komisji obejmowała nie tylko opakowania, lecz także m.in. baterie, tekstylia, obuwie, sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz wybrane produkty SUP.
Parlament Europejski: uproszczenie przede wszystkim dla mikro- i małych przedsiębiorstw
Stanowisko Parlamentu Europejskiego idzie w kierunku bardziej ograniczonego zwolnienia niż pierwotna propozycja Komisji.
Parlament opowiedział się za tym, aby czasowe odstępstwo od obowiązku ustanawiania przedstawiciela dotyczyło mikro- i małych przedsiębiorstw mających siedzibę w UE. Średnie i duże przedsiębiorstwa nadal podlegałyby obowiązkowi ustanawiania przedstawiciela. Podmioty spoza UE również nadal miałyby obowiązek wyznaczenia przedstawiciela w odpowiednim państwie członkowskim.
Jest to istotny sygnał polityczny: uproszczenia EPR mają zostać skierowane przede wszystkim do firm, dla których koszty administracyjne są niewspółmierne do skali działalności transgranicznej.
Rada UE proponuje inne rozwiązanie: próg 1 tony opakowań
21 października 2026 r. własne stanowisko negocjacyjne przyjęła Rada Unii Europejskiej. W przypadku PPWR Rada zaproponowała inne kryterium niż Parlament Europejski.
Zgodnie ze stanowiskiem Rady producent opakowań lub produktów w opakowaniach mający siedzibę w UE mógłby zostać zwolniony z obowiązku ustanowienia autoryzowanego przedstawiciela w innym państwie członkowskim, jeżeli udostępnia tam mniej niż 1 tonę opakowań w roku kalendarzowym.
Rada proponuje więc podejście oparte nie na wielkości przedsiębiorstwa, ale na ilości opakowań wprowadzanych na dany rynek. Mandat Rady zawiera również mechanizm zabezpieczający na wypadek naruszenia obowiązków EPR oraz klauzulę przeglądową zobowiązującą Komisję do oceny okresu obowiązywania zawieszenia do 31 grudnia 2030 r.; według stanowiska Rady planowane wygaśnięcie przypada na 2032 r.
Dwa stanowiska, jeden kierunek
Na obecnym etapie mamy więc dwa różne modele uproszczenia obowiązku AR:
- Parlament Europejski: zwolnienie ukierunkowane na mikro- i małe przedsiębiorstwa z UE;
- Rada UE: w przypadku PPWR kryterium ilościowe, czyli poniżej 1 tony opakowań rocznie na danym rynku państwa członkowskiego.
Różnica jest znacząca. Firma, która nie kwalifikuje się jako mikro- lub małe przedsiębiorstwo, mogłaby potencjalnie skorzystać z rozwiązania proponowanego przez Radę, jeśli wprowadza bardzo małe ilości opakowań na konkretnym rynku. Z kolei stanowisko Parlamentu uzależnia zwolnienie przede wszystkim od wielkości przedsiębiorstwa.
Co to oznacza dla przedsiębiorców?
Na razie nie oznacza to zniesienia obowiązku przedstawiciela. Przyjęte stanowiska stanowią podstawę do dalszych negocjacji między Parlamentem i Radą. Dopiero uzgodnienie wspólnego tekstu i zakończenie procedury legislacyjnej pozwoli określić, które przedsiębiorstwa faktycznie skorzystają ze zwolnienia.
Jednocześnie kierunek zmian jest czytelny: instytucje UE dostrzegają, że obowiązek ustanawiania przedstawiciela w każdym państwie członkowskim może być nieproporcjonalnym obciążeniem, szczególnie przy niewielkiej skali sprzedaży transgranicznej.
Co równie ważne, dyskusja dotyczy obowiązku ustanowienia autoryzowanego przedstawiciela, a nie likwidacji rozszerzonej odpowiedzialności producenta jako takiej. Pozostałe obowiązki EPR nie znikają automatycznie wraz z ewentualnym zwolnieniem z przedstawiciela.
Co dalej?
Kolejnym etapem będą negocjacje nad ostateczną wersją przepisów. Szczególnie istotne będzie rozstrzygnięcie, czy zwolnienie zostanie powiązane z wielkością przedsiębiorstwa, jak proponuje Parlament Europejski, czy z ilością opakowań wprowadzanych na dany rynek, jak chce Rada UE.
Dla firm prowadzących sprzedaż transgraniczną wynik tych negocjacji może mieć bardzo praktyczne znaczenie. Może bowiem zdecydować o tym, czy po rozpoczęciu stosowania odpowiednich obowiązków EPR wynikających z PPWR konieczne będzie utrzymywanie sieci przedstawicieli w wielu państwach UE.
