13.01.2026 Wspólne Centrum Badawcze (JRC) Komisji Europejskiej opublikowało propozycję dotycząca jednolitego w całej UE systemu oznakowania opakowań i systemów selektywnej zbiórki odpadów (etykiet do segregacji). Dokument nosi tytuł: „JRC technical proposal on EU harmonised waste sorting labels under the packaging and packaging waste regulation”.
O co chodzi w propozycji JRC dotyczącej jednolitego oznakowania odpadów w UE?
Dokument przedstawia kompleksowy, koncepcyjny i wizualny projekt, który ma być spójny z Rozporządzeniem UE o opakowaniach (PPWR) oraz jego celem, jakim jest znoszenie barier na wewnętrznym rynku UE. Projekt uwzględnia jednocześnie zróżnicowane systemy selektywnej zbiórki w państwach członkowskich.
Koncepcja zakłada harmonizację oznakowania poprzez informowanie konsumentów o materiale opakowania oraz dostarczanie jasnych instrukcji sortowania za pomocą odpowiednich etykiet na opakowaniach i pojemnikach na odpady.
Jakie różnice opisuje raport JRC między oznakowaniem opakowań a pojemników?
Jak podaje portal Euwid, projekt opiera się na systemie piktogramów stosowanym w krajach nordyckich (Unified Nordic Pictogram System for Recycling) i rekomenduje dwupoziomowy system oznakowania:
- oznaczenia na opakowaniach – informacja o materiale,
- oznaczenia na pojemnikach – jasne instrukcje, do jakiego pojemnika trafia jaki odpad
Oba poziomy mają być powiązane wspólną logiką wizualną.
Jakie różnice opisuje raport JRC między oznakowaniem opakowań a pojemników?
Jak podaje portal Euwid, projekt opiera się na systemie piktogramów stosowanym w krajach nordyckich (Unified Nordic Pictogram System for Recycling) i rekomenduje dwupoziomowy system oznakowania:
- oznaczenia na opakowaniach – informacja o materiale,
- oznaczenia na pojemnikach – jasne instrukcje, do jakiego pojemnika trafia jaki odpad
Oba poziomy mają być powiązane wspólną logiką wizualną.
Czy propozycja JRC jest wiążąca?
Propozycja ma stanowić podstawę do przyszłych aktów wykonawczych PPWR.
Jest jednak rekomendacją, a Komisja Europejska nie ma obowiązku wdrożyć jej w niezmienionej formie.
Jakie zasady oznakowania opakowań przewiduje raport JRC?
Oznakowanie opakowań ma:
- informować wyłącznie o materiale,
- nie podawać lokalnych instrukcji sortowania,
- wykorzystywać piktogramy materiałowe,
- dopuszczać opcjonalne, krótkie opisy tekstowe,
- nie stosować obowiązkowej kolorystyki,
- nie odnosić się do krajowych systemów zbiórki.
Uzasadnienie: opakowania sprzedawane są w wielu państwach, a lokalne instrukcje prowadziłyby do fragmentacji rynku i konieczności częstych zmian projektów.
Zasada „Matching”: jakie zasady przewidziano dla oznakowania pojemników?
W odróżnieniu od opakowań:
- Pojemniki mają zawierać konkretne instrukcje sortowania.
- Piktogramy mają być obowiązkowo kolorowe (lepsza widoczność w przestrzeni publicznej).
- Dopuszcza się opisy tekstowe i przykłady.
- Dla pojemników wielomateriałowych przewidziano meta‑etykiety (zestaw piktogramów).
- Takiej formy łączenia ikon nie przewiduje się na opakowaniach.
Powiązanie z opakowaniami ma działać dzięki stosowaniu identycznych lub podobnych ikon, aby konsumenci w każdym państwie mogli dopasować opakowanie do właściwego pojemnika. Badania wskazują, że zwiększa to dokładność segregacji.
Gdzie leżą granice propozycji JRC?
Raport wskazuje na liczne niewyjaśnione kwestie:
- opakowania wielomateriałowe,
- systemy kaucyjne i zwrotne,
- kolizje z innymi oznaczeniami,
- ograniczenia prawne — PPWR obejmuje opakowania, ale nie produkty nieopakowaniowe z tych samych materiałów,
- różne podmioty odpowiadają za oznakowanie opakowań i pojemników.
Co jest krytykowane w propozycji JRC?
Pojawiły się liczne głosy krytyki:
- Zamiast intuicyjnych symboli wprowadza się ikony wymagające tekstu, przy czym tekst jest elementem niezbędnym.
- Prowadzi to do powrotu do wielojęzyczności — państwa członkowskie same wybierają język(y), co w praktyce oznacza system w 20–24 językach.
- Skutki:
- ograniczone miejsce na opakowaniach,
- częste zmiany projektów,
- większa liczba wariantów SKU,
- osłabienie harmonizacji UE.
Podkreśla się także:
- Piktogramy bez tekstu nie są wystarczająco zrozumiałe.
- Tekst poprawia zrozumiałość, ale potwierdza, że ikony mają sens tylko w połączeniu z oznakowaniem pojemników — same nie przekazują znaczenia.
- Braki w dostępności: choć przewidziano wersje czarno-białe i zasady kontrastu, sugerowane rozmiary tekstu są poniżej przyjętych standardów.
- System papierowy zamiast „digital‑first”: QR‑kody i paszport cyfrowy potraktowano jako dodatek.
Ogólna ocena krytyków: system jest kompromisem, a nie odważnym, przyszłościowym rozwiązaniem.
Co dalej z jednolitym oznakowaniem odpadów w UE?
W związku z wejściem w życie kluczowych wymogów PPWR 12.08.2026, zalecamy wcześniejsze przygotowanie się.
Potrzebujesz indywidualnego szkolenia PPWR dostosowanego do Twojej firmy?
Ze względu na duże zainteresowanie zalecamy wcześniejszą, niezobowiązującą rezerwację szkolenia online.
Masz pilne pytania dotyczące oznakowania produktów i opakowań?
Zespół trade‑e‑bility służy pomocą pod numerem +4940/750687‑300 lub pod adresem sales@trade-e-bility.de.
